Tanıma Kavramının Hukuki Niteliği

Kısaca Tanıma; yabancı bir ülkede verilen bir mahkeme kararının Tanıma davasının süreçlerinin başlatıldığı mahkemenin bulunduğu ülkede de kesin hüküm etkisinin kabul edilmesi demektir.

Lahey Adalet divanında katılımcı olan 100 civarında ülkelerin Hepsi kendi ülke hukuk sistemi içerisinde “Tanıma” kavramı karşılığı olan yasalar düzenlenmiştir. Bunun için gerekli ilk ön koşul olan kendi ülkesi dışında verilmiş olan bir boşanma kararını arar.

Yabancı bir mahkeme kararının tanınması, onun kesin hüküm kuvvetinin ülkeye de teşmili anlamına gelir. Yabancı kararın hukuki neticeleri, yabancı mahkeme devletinin hukukuna göre tayin edilir. Mahkeme devletinin hukuku ayrıca özellikle kesin hüküm kuvvetinin maddi ve şahsi şümulü tespit eder.(MÖHUKm.34/1)

Tanınmayan veya tanınmaya ehil olmayan yabancı bir mahkeme kararı, bir mahkeme ilamı olarak her hangi bir hukuki etkiye sahip olamaz. Bununla beraber hukuki manadan da tamamen mahrum sayılamaz, her hangi bir ihtilafta ispat vasıtası olarak hizmet edebilir.

Bu nedenle Tanıma Kavramını anlayabilmek için iki Noktanın açık şekilde anlaşılması gerekir.

  • Türkiye’de Tanıma Davası açabilmek için Türk Hukuk sisteminin Kararlarını Tanıdığı bir ülke
  • Bu ülkede alınan Hukuki sonuçları olan bir mahkeme kararı

Olması gerekir. Lahey’e katılan ülkelerin hepsi imzalamış oldukları bu ortak anlaşma gereği birbirlerinin verdiği kararları Tanımak zorundadırlar.

Bu şu anlama gelmektedir. Almanya ile Türkiye bu konuda ortak anlaşmaya imza atan devletler olması nedeni ile Türkiye’de Boşanma kararı süreçlerini yaşayan bir Alman çift kendi ülkelerinde Türkiye’nin vermiş olduğu bu kararı icra edebilmek için önce tanıması gerekmektedir.