Yasa Ve Kanunlarda “İşyeri” Kavramı

ishukukavukatİş ve işyeri insanlık tarihi kadar eski olsa da kanunlarda zaman zaman ortaya çıkan belirsizlik ve belirsizlik kaynaklı mağduriyetlerin önüne geçmek için işyeri kavram olarak tanımlanmak zorunda kalmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Yasa Bütünlüğü içerisinde “İşyeri” kavramı

İş yeri kavramı yasaların içerisine işçi ve işveren kavramları ile birlikte eş zamanlı olarak giren kavramlar arasındadır.

İşveren vekili ise daha sonraları yani daha yakın tarihlerde girmiştir.

İşçi ile işveren arasındaki hukuksal bağ iş başı ile kurulur. Bu hukuksal sorumluluk ve yükümlülüklerin ihlali ile taraflardan birinin doğrudan yada dolaylı olarak zarar görmesi durumunda hukuksal çözüm amacı ile tarih boyunca toplumların adalet sistemleri içerisinde bu yöndeki başvurular değerlendirilmiştir.

Bu değerlendirmeler zaman içerisinde belirli kavramları ve bu kavramların tanımlarını yasaların içerisinde ifade edilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.

İş yeri kavramı da tıpkı diğer kavramlar gibi işçi ve işveren kavramı ile birbirine sıkı sıkıya bağlı kavramlardandır.

Ortada bir işletmenin ve bir işin varlığı durumunda ve fiziksel bir işyerinin varlığının bulunmadığı durumlarda da meydana gelebilir.

Kamu veya özel ve tüzel kişiler tarafından istihdam edilen kır korucuları, gibi çobanlık gibi işler için işin ifa edildiği yer olarak fiziksel bir iş yerinden bahsedilemez.

Buna rağmen bir işin varlığından ve işçi ile işveren arasındaki ekonomik bir bağın varlığından söz edilebilir. Bu durumda bile “İş hukuku” ilgi alanına giren her türlü dava açılabilir. Ve bu davalar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde görülebilir ve görülmektedir.

İş davalarında fiziksel anlamda bir işyerinin bulunmaması davanın reddi için yeterli değildir. İşletme kavramının varlık bulması yeterlidir.

İş Kanunu’nun 2. maddesine göre, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan veya olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birime işyeri denir.

İşyeri; işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür.

İşyeri kavramı, 6331 sayılı İSGK.3’te de benzer şekilde tanımlanmıştır.

5510 sayılı yasaya göre, sigortalı sayılanların maddi olan veya olmayan unsurlar ile birlikte işlerini yaptıkları yere işyeri denir (md.11/2).

İşin yapıldığı yer ile işyerine ekonomik olarak ya da nitelik olarak bağlı yerler ve eklentilerle araçlar işyeri kapsamına girer.

İşletmenin ekonomik amacına tahsis edilen, işletme ile teknik ve ekonomik olarak bağlantılı olan ve aynı amaca ulaşmak için işyeri yönetimi tarafından kullanılan yerler işyeri sayılır.

İş Kanunu’nun 2. maddesine göre, dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslekî eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılmaktadır.

İşletme kavramı, işyerinden daha üst bir kavram olup sermaye, organizasyon, yönetim ve personel unsurlarının bir araya gelmesiyle oluşur. İşletme, iktisadi bir bütünlüktür.

İşyeri ise, iktisadi bütünlükte yer alan unsurların faaliyet gösterdiği yerdir.

İşçilerin çalıştığı, ekonomik faaliyetlerin yürütüldüğü, üretimin yapıldığı yer ve bunlara bağlı eklentiler işyeri kavramını oluşturur.

İşçinin işyerinde çalıştırılması zorunlu değildir.

Örneğin satış temsilcileri, gazete dağıtıcıları, ilaç temsilcileri, şoförler genellikle işyeri dışında çalışmalarına rağmen iş sözleşmesi ile çalışmaları halinde işçi sayılırlar.

Ayrıca Basın iş kanunu kapsamında çalışan muhabirlerinde asli görevlerini fiziksel bir işyeri olmadan gerçekleştirmektedirler.

Son Yazılar

Yorum Yapın