Çalışan öğrencinin hakları yeni iş kanunları içerisinde kamu kurumunda çalışan usta öğreticiler kavram olarak tanımlanmıştır. Yasalar çerçevesinde kapsamı ve durumları belirlenmiştir. Bir çeşit sözleşmeli personel olma özellikleri ve Kamu kuruluşu ifadesi ile Devlet memurları yönetmeliği ile de ilişkisi olması nedeni ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Usta öğrencilerin Durumları iş kanunları içerisi dışında belli bazı yönetmelik ve genelgeler ile de boşlukları doldurulan bir kavram olma özelliğini gösterir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89. Maddesinde çalışan öğrenci hakları

“Her derecedeki eğitim ve öğretim kurumlan ile üniversite ve akademi, (askeri akademiler dahil) okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde öğretmenlere, öğretim üyelerine veya diğer memurlara yahut açıktan atanacaklara ücretli olarak ek ders görevi verilebilir. Ücretle okutulacak ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve diğer hususlar ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu’nun kararı ile tespit olunur.”

Hükmü yer almaktadır.

657 sayılı Devlet memurları kanununda çalışan öğrencinin hakları

Bu maddeye dayanılarak çıkarılan, milli eğitim bakanlığı kurumlarında sözleşmeli veya ek ders görevi ile görevlendirilecek uzman ve usta öğreticiler hakkında yönetmeliğin 5/2 maddesi uyarınca uzman ve usta öğreticilere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89. maddesi uyarınca 02/12/1998 tarih ve 98/12120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslarda belirtilen miktarda ek ders görevi verilebileceği belirtilmiştir.

Çalışan öğrencinin hakları kanunlar çerçevesinde açıklandığı şekilde belirtilmiştir. Dışarıdan ücretli usta öğretici olarak İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün istemi ve kaymakamlık veya valiliğin onayı ile görevlendirilebilir. Çalışan öğrencinin hakları kanununda ücretinin de 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 89.maddesine uygun olarak düzenlenmiştir. Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararlar uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen ders ücretleriyle ödenen görevlilerin iş sözleşmesi ile çalıştığı söylenemez. Görevlendirme, 657 sayılı yasanın 89. maddesinde belirtilen statü içinde ve kaymakamlık veya valilik onayı ile yani idari işlemle yapılmaktadır.

Taraflar arasındaki böyle bir ilişkinin statü hukukuna tabi olduğu ve bu kişilerle işverenleri arasındaki uyuşmazlıklarda idari yargının görevli olduğu kabul edilmelidir. Usta öğretici ile idare arasındaki söz konusu hukuki ilişki, iş sözleşmesi veya işçi-işveren ilişkisi olarak nitelendirilemez. Ancak usta öğreticinin, uygulamada belediyelerin yaptığı gibi encümen kararı ile ve iş sözleşmesi ile çeşitli kurslarda çalıştırılması hâlinde, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu’na tâbi olduğu kabul edilmelidir.